Нэмэгдсэн: 2018-12-05 03:42:00

Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлийн 90 гаруй хувийг банк болон банк бус санхүүгийн байгууллагууд эзэлдэг бол 10 орчим хувийг хөрөнгийн зах зээл эзэлж байна. Энэ нь санхүүгийн зах зээлийн тэнцвэрийг алдагдуулж Монгол Улсын эдийн засагт сөрөг нөлөө үзүүлсээр байна. Аж ахуйн нэгж (ААН) болон иргэд илүүдэл мөнгөө банкинд хадгалан хадгаламжийн хүү хэлбэрээр өгөөж хүртэж, дутагдсан мөнгөө банкнаас зээл хэлбэрээр аван хүүний зардал төлөн, уламжлалт циклээсээ гарч чадахгүй байсаар байгаа нь иргэдийн санхүүгийн мэдлэг, мэдээлэл дутмаг цаашлаад хөрөнгийн зах зээлийн хамгийн голхэрэгсэл болох хувьцаа гэдэг зүйлийг 2012 онд улс төрийн зорилгоор нийт иргэдэд хишиг болгон тараасан “Эрдэнэс Таван Толгой” ХК-ийн 1072 ширхэг хувьцаагаар ойлгох иргэд олон байгаатай холбоотой. Энэ хэрээр Үнэт цаасны зах зээл хөгжихгүй, оролцогч цөөн, арилжааны идэвхи муу байгаа гэх мэт олон төрлийн асуудлыг шийдэх, эдийн засгийн тэнцвэртэй урсгалд оруулахын тулд хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх зайлшгүй шаардлага тулгараад байгааг шийдэх нэг гарц нь хөрөнгө оруулалтын зөвлөх үйлчилгээ(ХОЗҮ)-г хөгжүүлэх гэж үзэж байна. ХОЗҮ-г хөгжүүлж олон улсын жишигт хүрэхүйц компаниудтай болсноор хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулагч нар мэргэжлийн зөвлөгөөтэйгөөр арилжаанд оролцох боломж нээгдэнэ гэж үзэж байна.

ХОЗҮ нь Санхүүгийн зохицуулах хороо (СЗХ)-ноос тусгай зөвшөөрөл авч үзүүлдэг үйлчилгээ бөгөөд хөрөнгийн зах зээлийн бүхий л хэрэгслүүдийг хамардаг. Монголд ХОКҮ-ний тусгай зөвшөөрөлтэй 14 компани байдгаас бүгд брокер, дилерийн, 12 нь андеррайтерийн үйлчилгээг давхар үзүүлж байна. Монголын хөрөнгө оруулалтын зөвлөх компаниудын үйл ажиллагаа үндсэн хоёр чиглэл буюу хөрөнгө оруулалт хийх сонирхолтой харилцагч нарт чиглэсэн болон хөрөнгө оруулалт татах сонирхолтой харилцагч нарт чиглэсэн. 2018 оны хоёрдугаар сарын арилжааны дүнгээр рейтингийг “Новел Инвестмент” ҮЦК тэрүүлсэн байгаа боловч “Мирэ эссэт секьюритис монгол” ҮЦК удаалсан байгаа нь саяхан IPO хийсэн Ленд МН ХХК-ийн зөвлөх андеррайтераар ажиллаж 5.0 тэрбум төгрөг босгосонтой нь шууд холбоотой. Хөрөнгө босгогч буюу санхүүжилт хайж буй компани, аж ахуйн нэгжид үзүүлэх үйлчилгээнд дотоодын болон гадаадын зах зээлийн талаарх судалгаа, шинжилгээ хийх, хөрөнгө оруулалтын төсөл боловсруулах, зөвлөгөө, мэдээлэл өгөх, хөрөнгө оруулалтын төсөлд судалгаа, шинжилгээ хийж, дүгнэлт өгөх, санхүүгийн болон бизнесийн төсөл, төлөвлөгөө боловсруулах зөвлөгөө, мэдээлэл өгөх, гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулалтын үйл ажиллагаанд зуучлах ажлууд орно. Мөн хувь хүмүүст дотоодын болон гадаадын зах зээлийн талаарх судалгаа, шинжилгээ хийх, Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компанийн үйл ажиллагаа, санхүүгийн тайланд дүн шинжилгээ хийх, дүн шинжилгээнд үндэслэн хувьцааны талаар зөвлөгөө өгөх үйлчилгээ үзүүлдэг. Хэрхэн багц бүрдүүлж, эрсдлээ бууруулах талаар зөвлөх гэх мэт зөвлөгөөг ч өгдөг байна. Хэрэв та хөрөнгө оруулалтын мэргэжлийн зөвлөгөөтэйгөөр үнэт цаасны зах зээлд орвол алдах эрсдэл бага, оновчтой сонголт хийх боломж өндөрсөнө.

СЭЗИС-ийн магистрант А.Солонго

“Үндэсний шуудан” сонин 2018.12.04 №236 (3190)